15 yaş altı sosyal medya yasağı detayları belli oldu: Oyun platformları da kapsamda

Türkiye'de uzun sredir konuşulan 15 yaş altı sosyal medya yasağı resmileşti. Siber Güvenlik Başkanlığı'nın hazırladığı yönetmelik, 10 Ekim tarihli ve 33396 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. 15 yaşını doldurmamış çocuklar 1 Kasım'dan itibaren sosyal medyada hesap açamayacak.

Düzenlemenin tam adı 'Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik' olarak açıklandı. Bu kanunun dayanağı ise Nisan ayında TBMM'de kabul edilen 5651 sayılı İnternet Kanunu'nu baştan aşağı değiştiren paket olacak. Yönetmelik, Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı bütün sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor.

Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden nasıl yapılacak?

Doğrulama, platformun kimlik belgesi istemesiyle değil, e-Devlet Kapısı üzerinden yapılacak başvuru ile olacak. Kullanıcı başvuruyu kendisi oluşturup platforma yükleyecek ve platform da bu belgeye bakarak kararını verecek.

Başvurunun taşıdığı bilgi ise oldukça sınırlı. Yalnızca kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığını, doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığını gösteriyor. Ad, soyad, kimlik numarası, kullanıcı adı ya da kişiyi üçüncü taraflarca belirlenebilir kılan başka bir veri içermiyor. Yani platform sadece yaşınızı öğreniyor.

15 ile 18 yaş arasında hangi kısıtlamalar var?

Yönetmelik 15 yaşını dolduranlara kapıyı açıyor ama hizmeti ayrıştırıyor. Bu yaş grubundaki hesaplar varsayılan olarak gizli olacak, herkese açık hesap seçeneği sunulmayacak. Yalnızca onaylanan takipçiler mesaj gönderebilecek, mesajlarda görüldü bilgisi gösterilmeyecek.

Takipçi ve takip edilen listeleri başkalarına kapalı kalacak, platform bu hesaplara takip önerisi çıkarmayacak. Canlı yayın açma imkânı olmayacak. Kişiselleştirilmiş reklam ve profilleme de yasaklanacak.

Arayüz tarafında da bir kısıtlama var. İçeriklerin sonsuz kaydırma yöntemiyle sunulması yasaklanıyor, yani ekranı aşağı çektikçe önünüze yenisinin geldiği akış, bu yaş grubu için kapatılıyor.

Ebeveynler çocuğunun hesabında neyi kontrol edebilecek?

Yeni yasaya göre sosyal medya platformları artık ebeveynlere Türkçe bir kontrol aracı sunmak zorunda. Bu araçla hesap ayarları değiştirilebilecek, günlük kullanım süresi sınırlandırılabilecek, satın almalara izin verilip verilmeyeceği belirlenebilecek ve harcamaya üst sınır konabilecek.

Sosyal medya yaş sınırı oyun platformlarını da kapsıyor mu?

Evet, bu yeni tasarı oyuncuları da doğrudan ilgilendiriyor. 5651 sayılı kanunda yapılan değişiklik, mevzuata oyun, oyun geliştiricisi, oyun dağıtıcısı ve oyun platformu tanımlarını ekledi. Tanım internet üzerinden dağıtılan, oynanan ya da güncellenen dijital oyunları kapsıyor, yani mobil oyundan konsol oyununa kadar geniş bir alanı kapsıyor da diyebiliriz.

Yeni tasarıya göre her oyun kendiliğinden sosyal ağ sağlayıcı olarak sayılmıyor. Ancak kullanıcıların birbiriyle etkileşime girdiği, profil oluşturduğu ve içerik paylaştığı oyun platformları bu kapsamda değerlendirilebiliyor. Çok oyunculu yapıların ve içinde sohbet, arkadaş listesi, kullanıcı içeriği barındıran servislerin kapsandığını söylemek mümkün.

Oyun tarafında iki yükümlülük daha var. Bütün oyunların yaş derecelendirmesi taşıması gerekiyor, derecelendirmesi bulunmayan oyunlar varsayılan olarak yetişkin derecesiyle sunulabiliyor. Satış, kiralama ve premium üyelik gibi parasal işlemler için de ebeveyn onayı aranacak.

Türkiye'den günlük 100 bin üzerinde ziyaretçisi olan yabancı platformların ise Türkiye temsilcisi ataması ve bu bilgiyi yayımlaması gerekiyor.

Kurallara uymayan platformlara hangi ceza uygulanacak?

Yaptırım tek seferde gelmiyor, kademeli işliyor. Önce kuruma uymayan platforma bildirim gidiyor. Otuz gün içinde düzeltme yapılmazsa 1 milyon ile 10 milyon lira arasında idari para cezası uygulanıyor. Sonraki otuz günde de uyum sağlanmazsa ceza 10 milyon ile 30 milyon lira aralığına çıkıyor.

Bu da sonuç vermezse mahkeme kararıyla internet trafiği bant genişliği yüzde 30 oranında daraltılıyor. Son aşamada daraltma yüzde 50'ye kadar çıkabiliyor. Bu noktada platform resmen yasaklanmış olmuyor ama pratikte kullanılamaz hale geliyor.

15 yaş altı sosyal medya yasağı ne zaman başlıyor?

Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe giriyor. Platformların bu süre içinde e-Devlet entegrasyonunu kurup yaş doğrulama akışını devreye alması gerekiyor. Türkiye'de uzun süredir erişime kapalı olan Roblox ve Discord gibi servislerin bu düzenlemeye nasıl yaklaşacağı da önümüzdeki haftalarda netleşecek.

Mevcut hesaplar için tanınan 31 Mart 2027 tarihi ise asıl kırılma noktası olacak. O tarihe kadar doğrulanmamış hesaplar kapatılacağı için, uygulamanın gerçekte nasıl işlediğini önümüzdeki ilkbaharda göreceğiz.

Sık sorulan sorular

Yasak tam olarak ne zaman yürürlüğe giriyor?

Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe giriyor. Mevcut hesaplarda yaş doğrulaması için son tarih ise 31 Mart 2027.

15 yaşından küçüklerin mevcut hesapları kapatılacak mı?

Evet. 15 yaşın altında olduğu belirlenen hesaplar kapatılacak ve verileri silinecek. Karara ücretsiz itiraz edilebilecek, itirazı insan inceleyecek ve süreç boyunca içerikler saklanacak.

Yaş doğrulaması için kimlik bilgisi paylaşmak gerekecek mi?

Hayır. e-Devlet Kapısı'ndan alınan belirteç yalnızca 15 ve 18 yaş eşiklerini gösteriyor. Ad, soyad, kimlik numarası ya da kullanıcıyı tanımlayacak başka bir bilgi taşımıyor.

15 yaşını dolduranlar sosyal medyayı serbestçe kullanabilecek mi?

Tam olarak değil. 18 yaşına kadar hesaplar varsayılan olarak gizli olacak, canlı yayın açılamayacak, kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek ve sonsuz kaydırma devre dışı kalacak.

Hangi platformlar bu kapsamda?

Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı bütün sosyal ağ sağlayıcıları. Kullanıcıların profil oluşturup içerik paylaştığı ve birbiriyle etkileşime girdiği oyun platformları da bu kapsamda değerlendirilebiliyor.